Kütahya Karot Firmaları: Maden, Seramik ve Deprem Sonrası İş

Kütahya karot firmaları arasında seçim yapacak kişinin önündeki iş çoğu zaman sıradan bir apartman deliği değildir. İlde linyit sahaları ve termik santraller, Emet'te bor işletmesi, il merkezinde seramik ve çini atölyeleri, Simav'da termal tesisler ve depremden sonra yeniden yapılmış ya da onarılmış binalar bir arada bulunur. Bir Kütahya karot firması ya da karotçu ararken soracağınız sorular, işin bu yapılardan hangisinde yapılacağına göre değişir. Rehberi İşmak Karot yayınlar; bu sayfada firma adı, puan ya da sıralama yer almaz.

Kütahya hakkında kayıtlı bilgiler

• Kütahya Valiliği ve İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünün hazırladığı İl Afet Risk Azaltma Planı'na göre il, Emet, Gediz ve Simav fay zonları gibi geçmişte büyük deprem üretmiş fay zonlarının etkisi altındadır.
• Plan, 1970'te Gediz'de 7,2 büyüklüğünde bir deprem yaşandığını ve Simav fay zonunun 19 Mayıs 2011'de Simav'da 5,9 büyüklüğünde bir deprem ürettiğini kaydeder. Simav depremine ait hasar tablosunda yalnız Simav ilçesinde iki binin üzerinde konut yıkık ya da ağır hasarlı olarak geçer; Hisarcık, Pazarlar ve Şaphane'de de hasar yazılıdır.
• Plana göre ilde üretime geçmiş dört organize sanayi bölgesi vardır: ikisi Kütahya Merkez'de, biri Gediz'de, biri Tavşanlı'dadır. Simav'da tüzel kişiliği olan ama faal olmayan bir OSB bulunur.
• Planda bor rezervinin Emet'te bulunduğu, Merkez ve Tavşanlı'da manyezit yataklarının işletildiği, Tunçbilek ve Seyitömer'deki linyit sahalarının aynı adlı termik santralleri beslediği yazılıdır. İlin imalatında katma değerde ilk sırayı, seramik ve mermerin ağırlıkta olduğu metal dışı mineral ürünleri alır.
• Kütahya Belediyesi sınırında 21 bölge, toplamı yaklaşık 492 hektar, 2013'te Bakanlar Kurulu kararıyla riskli alan ilan edilmiştir. Pazarlar'da Hoca Ahmet Yesevi Mahallesi de aynı yıl riskli alan kapsamına alınmıştır.
• Plandaki yapı stoğu bölümüne göre ildeki konut amaçlı bağımsız bölümlerin aşağı yukarı üçte biri 2002'den önce yapılmıştır. İl merkezinin imar alanının yaklaşık beşte ikisi ise sıvılaşma riski taşıyan alüvyon saha olarak önlem şartlı sınıfa girer.

Maden sahası, santral ya da bor işletmesi adına iş verenler

Kütahya'da karot ve beton kesme talebinin önemli bir kaynağı maden işletmeleri ve santrallerdir. Bir bant konveyörün ayağına yeni ankraj, bir pompa odasında boru geçişi, bir trafo binasında kablo kanalı açmak gibi işler bu tesislerde sık çıkar. Böyle bir yerde firmayı seçerken ilk bakılacak şey, ekibin tesisin kendi kurallarına uyabilecek durumda olup olmadığıdır.

Tesisler dışarıdan gelen ekiplerden genellikle iş güvenliği evrakı, sağlık raporu, eğitim belgesi ve sigorta kaydı ister. Hangi belgelerin gerektiğini tesisin iş güvenliği birimi belirler; listeyi önce oradan alın, sonra adaylara gönderin. Firma bu listeyi tamamlayamıyorsa fiyatı ne olursa olsun kapıdan içeri giremez. Belgelerin gerçekten geçerli olduğunu anlamanın yolları belge doğrulama yazısında ayrıca anlatılır.

İkinci soru, ekibin tozlu ve gürültülü bir ortamda kendi su ve elektrik düzenini nasıl kuracağıdır. Kesimde kullanılan su, kömür tozuyla karışınca çamur olur ve yürüme yollarını kaygan hâle getirir. Firmadan atık suyu nasıl toplayacağını ve tesisin hangi noktasına boşaltacağını yazılı olarak isteyin. Tesisin elektriği kullanılacaksa, bağlantıyı kimin yapacağı da baştan konuşulmalıdır.

Ana yüklenicinin altında çalışacak firma

Büyük tesislerde karot işini çoğu kez doğrudan tesis değil, bakım ya da montaj işini almış bir ana yüklenici verir. Bu durumda karot firmasının sigortası, ana yüklenicinin poliçesiyle aynı şey değildir. Hasar çıkarsa hangi poliçenin devreye gireceğini sözleşme imzalanmadan önce netleştirin; bunun nasıl kayda geçirileceği hasar, sigorta ve garanti yazısında anlatılıyor.

Seramik, çini ya da mermer atölyesinde kesim ve delik

Seramik fabrikalarında ve çini atölyelerinde iş genellikle yeni bir fırın ya da pres için zemin hazırlığıdır: eski makine temelinin kırılması, yeni temel için kesim, ağır bir makineyi zemine bağlayacak ankraj delikleri. Bu yapılarda zemin betonu kalın ve yer yer onarılmış olabilir; eski bir temelin altından ne çıkacağını kimse önceden kesin bilemez.

Bu yüzden teklif isterken firmaya fotoğraf ve ölçünün yanında, zeminin daha önce hangi makineyi taşıdığını, döşemenin altında tesisat ya da kanal olup olmadığını anlatın. Makine için açılacak deliklerin çapını ve derinliğini makine üreticisinin montaj föyü belirler. Beton kırma ve söküm firması rehberi, kırılan parçaların tesisten nasıl çıkacağı ve molozun nereye gideceği gibi soruların neden teklifte yer alması gerektiğini anlatır.

Mermer ve taş blok kesen bir atölye ile betonarme döşeme kesen bir firma aynı işi yapmaz. Taşta donatı yoktur; betonarmede demir, tesisat ve taşıyıcılık konusu devreye girer. Mermer atölyesi sahibi olup kendi zemininde iş yaptıracaksanız bu farkı aklınızda tutun.

Simav, Gediz ve çevresinde depremden sonra yapılmış ya da onarılmış binalar

Plan, Simav'daki 2011 depreminden sonra hak sahiplerine yeni konutlar teslim edildiğini kaydeder; Gediz'deki 1970 depremi de aynı planda kayıtlı güçlü depremler arasındadır. Bu yüzden ilçede deprem sonrası yapılmış binalar ile hasar görüp onarılmış binalar yan yana bulunabilir. Bu çevrede delik ya da kesim yaptıracağınız binanın deprem sonrası güçlendirilip güçlendirilmediğini, varsa hangi elemanlara müdahale edildiğini bilmeden firmaya iş tarif etmeyin.

Güçlendirmede eklenen bir perde duvar ya da kesiti büyütülmüş bir kolon dışarıdan sıradan bir duvar gibi görünebilir. Elinizde güçlendirme projesi varsa bir kopyasını firmaya verin; yoksa belediyeden ya da işi yapan mühendisten isteyin. Taşıyıcı bir elemanda delik açılıp açılamayacağına firma değil, inşaat mühendisi karar verir. İyi bir firma bu soruyu kendisi gündeme getirir; getirmiyorsa siz sorun.

Kırsal kesimde yığma taş ve kerpiç yapılar da hâlâ kullanılır. Böyle bir duvarda betonarmeye uygun bir alışkanlıkla çalışmak, küçük bir deliğin çevresini dağıtabilir. Ekibin daha önce taş ya da kerpiç duvarda iş yapıp yapmadığını, titreşimi düşürmek için ne yapacağını öğrenin.

Termal otel ve kaplıca tesislerinde takvim

Plan, yerli turistlerin Simav ve Emet'te uzun süre kaldığını ve bu iki ilçenin tatil için tercih edildiğini yazar. Termal bir tesiste iş yaptırıyorsanız takvimi işletmenin doluluk dönemi belirler. Firmaya gürültülü işi hangi saatlerde yapacağını, misafir alanlarını tozdan nasıl ayıracağını ve sıcak su hatlarının geçtiği duvarlarda tesisatı nasıl tespit edeceğini sorun. Sıcak su borusunu delen bir hata, sezonun ortasında bir katı kullanılamaz hâle getirebilir.

İl merkezinde riskli alan, eski apartman ve bodrum işleri

İl merkezinde riskli alan ilan edilmiş bölgelerden birinde oturuyorsanız, binanızda yapılacak küçük bir tadilatın dönüşüm sürecini etkileyip etkilemediğini önce belediyeye ya da Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne sorun. Yıkılacak bir binaya yeni bir boru geçişi açtırmak gereksiz bir masraf olabilir; öte yandan süreç uzun sürecekse zorunlu bir tesisat işini ertelemek de doğru değildir.

Plandaki yapı stoğu bilgisi, ilde 2002 öncesinden kalma çok sayıda konut bulunduğunu gösterir. Bu binaların projesine her zaman ulaşılamaz. Projesi kayıp bir apartmanda kolon, kiriş ya da perde duvara yakın bir delik açılacaksa, firmanın işe başlamadan önce donatıyı nasıl tespit edeceğini sorun ve cevabı teklif metnine yazdırın.

Alüvyon zeminin geniş yer tuttuğu bölgelerde bodrum duvarına ya da temel perdesine açılan bir delikten su gelme ihtimali konuşulmalıdır. Firmaya, delik açıldıktan sonra geçiş çevresinin nasıl yalıtılacağını ve bu işin teklife dahil olup olmadığını sorun. Bu sorunun cevabı, iki teklif arasındaki fiyat farkını çoğu zaman tek başına açıklar.

Tavşanlı'dan Hisarcık'a: firma nereden gelecek

Kütahya'nın on iki ilçesi il merkezine farklı uzaklıklardadır. Domaniç ve Tavşanlı Bursa yönüne; Simav, Gediz ve Şaphane batıya, Manisa ve Uşak sınırına doğru uzanır. Firmanın il merkezinden mi, ilçeden mi yoksa komşu bir ilden mi geleceğini öğrenin. Yol bedelinin ayrı bir satırda yazılmasını isteyin; bu satır görünmüyorsa birim fiyatın içine gizlenmiş olabilir.

Batı ilçelerinde iş yaptıracak bir alıcı için komşu ildeki bir firma il merkezindeki firmadan daha yakın olabilir. Böyle bir seçenek varsa Manisa, Bursa ya da Afyonkarahisar sayfalarındaki notlara da göz atın. Başka ilden gelecek bir ekip için konaklama ve keşif ziyaretinin nasıl ele alınacağı başka ilden firma getirme yazısında anlatılıyor.

Aradığınız kelime ile işiniz aynı şeyi söylüyor mu

"Kütahya karot", "Kütahya karotçu", "Kütahya beton kesme" ya da "Kütahya beton kırma" diye arama yapan iki kişi aslında farklı işler arıyor olabilir. Boru ya da kablo için yuvarlak bir geçiş istiyorsanız aradığınız iş karot delmedir ve karot delme firması rehberi çapı ve derinliği neden önceden bilmeniz gerektiğini anlatır. Kapı, pencere ya da merdiven boşluğu gibi köşeli bir açıklıkta konu beton kesmeye girer; bunun için hazırlanan beton kesme rehberi açıklığın neden ölçülü bir çizimle tarif edilmesi gerektiğini anlatır.

Bir temeli ya da döşemeyi tümüyle kaldırmak beton kırma işidir. Mevcut betona yeni donatı bağlamak ise filiz ekme ya da kimyasal ankrajdır ve kullanılacak reçinenin üretici talimatına göre beklemesi gerekir. Kütahya'daki firmaların bir kısmı bu işlerin hepsini yapar, bir kısmı yalnız birinde uzmanlaşır. İşin türünü bilmek, telefonda doğru firmayla konuştuğunuzu anlamanızı kolaylaştırır.

Fiyat ve ücret sorusu: teklif gelince neye bakılır

Karot fiyatı ya da beton kesme ücreti işin tarifine göre değişir; bu rehber rakam vermez. Ama Kütahya'da gelen tekliflerde şu konuların açıkça yazılı olup olmadığına bakmanızı öneririz:

• Tesis içinde çalışılacaksa evrak hazırlığı, giriş eğitimi ve bekleme süresi fiyata dahil mi?
• Kesim suyu ve çamur kimin sorumluluğunda toplanacak, nereye boşaltılacak?
• Kırılan beton ve moloz tesisten ya da binadan nasıl çıkarılacak, döküm yerine kim götürecek?
• Bodrum ya da temel deliğinde geçiş yalıtımı teklife girmiş mi?
• Yol, keşif ziyareti ve ilçe dışı çalışma ayrı satırlarda mı?
• Sigorta kapsamı, yazılı garanti ve fatura bilgisi teklifle birlikte veriliyor mu?

Firmalar teklifi farklı biçimlerde yazdıysa onları karşılaştırmanın yolu farklı yazılmış teklifleri aynı dile çevirme yazısında anlatılıyor. Hangi ilde olursa olsun geçerli olan ölçütleri karot firması seçme rehberinde bir arada bulabilirsiniz.

Yayıncıdan

Bu rehberin yayıncısı İşmak Karot'tur. Kütahya sayfasının yayında olması, İşmak'ın bu ilde çalıştığını göstermez; çalışılan illeri iletişim sayfasından sorabilirsiniz.

Kaynak

Fay zonları, Gediz ve Simav depremleri, Simav depremindeki hasar, organize sanayi bölgeleri, maden ve sanayi yapısı, termal turizm, riskli alanlar, yapı stoğu ve zemin sınıfları Kütahya Valiliği adına İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünce hazırlanan Kütahya İl Afet Risk Azaltma Planı (İRAP) metninden derlendi. Planın yeni bir sürümü çıkarsa sayfadaki maddeler ona göre yenilenir.