Beton Kırma ve Söküm Firması Rehberi

Beton kırma işi üç parçadan oluşur: betonun kırılması, çıkan molozun binadan çıkarılıp götürülmesi ve kırılan yerin sonradan onarılması. Bu üçünü tek firmaya mı, ayrı ayrı mı vereceğinize baştan karar verirseniz teklifleri karşılaştırmak kolaylaşır. Kırım firması seçerken asıl soru, bu üç işten hangisinin teklife dahil olduğudur.

Kırım; şap, döşeme betonu, duvar, merdiven ya da eski bir temel gibi elemanların kırıcı aletlerle parçalanarak sökülmesidir. Küçük işlerde elle kullanılan elektrikli ya da havalı kırıcılar, büyük işlerde iş makinesine takılan kırıcılar kullanılır.

Kırım, moloz çıkışı ve onarım: üç ayrı iş

Kırımın kendisi

Kırımı yapan ekip işin ne kadar süreceğini ve hangi aletle çalışacağını bilir. Sizin söylemeniz gereken, kırılacak alanın büyüklüğü, kalınlığı ve içinde demir olup olmadığıdır. Bilmiyorsanız fotoğraf gönderin ya da keşif isteyin.

Moloz çıkışı ve taşıma

Kırımdan çıkan malzemenin hacmi genellikle sanılandan fazladır. Molozun torbalanması, merdivenden ya da asansörden indirilmesi, konteynere ya da kamyona yüklenmesi ve döküm yerine götürülmesi ayrı emek ve ayrı maliyet demektir. Bazı firmalar kırımı yapar ama molozu yerinde bırakır; bunu teklif aşamasında öğrenmeniz gerekir.

Kırılan yerin onarımı

Kırılan yerin yeniden yapılması, yani şap, sıva, döşeme ya da kaplama, sıklıkla başka bir ustanın işidir. Kırım firması onarımı üstlenmeyecekse kırılan yeri onarım ustasının çalışabileceği durumda bırakmalıdır: kenarlar düzgün mü, kalan beton sağlam mı, demirler kesildi mi, bunlar sorulmalı.

Tek teklif mi ayrı teklif mi

Üç işi tek firmaya vermek koordinasyonu kolaylaştırır; bir sorun çıktığında muhatabınız tek kişidir. Ama tek bir rakam içinde hangi işin ne tuttuğunu görmek zorlaşır. Ayrı tekliflerde her işin fiyatı nettir, fakat işler arasında boşluk kalabilir: kırım firması "molozu biz almıyoruz", nakliyeci "torbalamak bizim işimiz değil" diyebilir.

Hangi yolu seçerseniz seçin, her işin nerede bitip bir sonrakinin nerede başladığını yazıya geçirin. Örneğin kırım firması molozu torbalayıp kapı önüne bırakacak, nakliyeci oradan alacak. Teklifler bu sınırı farklı yerlerde çizdiyse önce farklı yazılmış teklifleri tek iş tarifine çevirin, toplamlara sonra bakın.

Kırım bir tadilatın parçasıysa ve tadilatı müteahhit yürütüyorsa, kırım firmasını onun mu yoksa sizin mi seçeceğiniz ayrı bir karardır. Faturanın ve hasar sorumluluğunun kimde kalacağı bu kararla değişir; işi müteahhide bırakırsanız muhatabınız müteahhit olur.

Kırıcı yerine kesim ne zaman istenir

Her söküm kırıcıyla yapılmak zorunda değildir. Kırıcı titreşim ve gürültü yapar, kalan betonun kenarını düzensiz bırakabilir. Şu durumlarda firmaya kesimle sökmenin mümkün olup olmadığını sorun:

• Kırılacak bölüm, yerinde kalması gereken bir elemana bitişikse.
• Binada oturuluyorsa ve titreşim alt ya da yan katlarda sorun çıkaracaksa.
• Açılan yerin kenarının düzgün kalması gerekiyorsa; örneğin döşemede yeni bir merdiven boşluğu.
• Taşıyıcı bir elemanın yakınında çalışılacaksa. Bu durumda kararı yine bir inşaat mühendisi vermelidir.

Kesimle söküm çoğunlukla daha pahalıdır, ama sonrasındaki onarımı azaltabilir. Sorunuzu "kırarız, olur" diye geçiştiren yerine iki yolun farkını anlatan firma işi düşünmüş demektir. Kesim yoluna giderseniz beton kesme firmasından istenecek çizim ve bilgiler farklıdır.

Molozun gideceği yer ve sokaktaki konteyner

Kırımdan çıkan moloz evin çöpüyle atılmaz. Molozun dökülebileceği yerleri belediyeler belirler; ayrıntısını kendi belediyenizden öğrenebilirsiniz. Bu yüzden firmaya yalnız "molozu alıyor musunuz" diye değil, "nereye götürüyorsunuz" diye de sorun. Taşıyan aracın ve döküm yerinin belgesi olup olmadığını sormak, ileride size dönebilecek bir sorunu önler.

Moloz konteyneri ya da kamyon sokakta bekleyecekse kaldırımın ya da yolun bir süre kapanması gerekebilir. Bunun için belediyeden izin gerekip gerekmediğini öğrenin ve izni kimin alacağını firmayla konuşun. Konteyner apartmanın önünde duracaksa yönetime ve komşulara da haber verin.

Küçük işlerde moloz torbalarla çıkarılır. Firma kırımdan önce kaç torba çıkacağını kabaca söyleyebilir; bu sayı, merdivenden kaç kez inilip çıkılacağını ve dolayısıyla işin süresini de gösterir.

Kullanılan binada kırım: toz, gürültü ve saat

Evde oturmaya devam ederken, dükkân açıkken ya da tesis çalışırken kırım yaptıracaksanız çalışma düzeni en az fiyat kadar önemlidir. Firmaya şunları sorun:

• Toz nasıl sınırlandırılacak: naylon perde, ıslatma, toz emici?
• Gürültülü kısım hangi saatlerde yapılacak ve kaç gün sürecek?
• Komşulara ya da apartman yönetimine kim haber verecek?
• İş bitince ortam süpürülüp mü bırakılacak, yalnız moloz mu alınacak?

Belediyelerin ve apartman yönetim planlarının gürültülü işler için saat kuralları olabilir; bunları siz öğrenip firmaya iletin. Depo, ahır ya da atölye gibi yerlerde elektrik, su ve çalışma düzeniyle ilgili sorular için Konya'da tarım işletmesi bölümüne bakabilirsiniz.

Kırım teklifinde moloz ve onarım satırı

• Kırılacak alanın yeri, yaklaşık büyüklüğü ve kalınlığı; içinde demir olup olmadığı.
• Molozun torbalanması, indirilmesi, yüklenmesi ve götürülmesinden hangilerinin dahil olduğu.
• Onarımın teklifte olup olmadığı; yoksa kırılan yerin hangi durumda bırakılacağı.
• Toz ve gürültü önlemleri, çalışma saatleri ve tahmini gün sayısı.
• Kırım sırasında yan elemanlara, tesisata ya da eşyaya zarar gelirse ne yapılacağı.

İş bitince sökülen alanı ve moloz çıkışını teslim alırken teklifteki bu satırlarla tek tek karşılaştırın. Kırım firmasını henüz seçmediyseniz firma seçiminin adımlarıyla başlayın.